Όχι άλλο δημοσιογραφικό σεξισμό στην προεκλογική περίοδο

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ – 24/03/2026

Το Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου υποβάλλει επίσημο παράπονο στην Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας για σειρά δημοσιευμάτων που έχουν εντοπιστεί κατά την τρέχουσα προεκλογική περίοδο και τα οποία αντικειμενοποιούν υποψήφιες βουλεύτριες, αναπαράγουν έμφυλα στερεότυπα και παραβιάζουν κατάφωρα τον Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας.

Κλασικός δημοσιογραφικός σεξισμός, όχι «ανάλαφρο περιεχόμενο»

Τα εν λόγω δημοσιεύματα αποτελούν κλασικά παραδείγματα έμφυλου σεξισμού και αντικειμενοποίησης. Παραβιάζουν κατάφωρα το Άρθρο 13 περί Έμφυλων Διακρίσεων του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας σε πολλαπλά επίπεδα.

1. Αναπαραγωγή αναχρονιστικών στερεοτύπων

Τα άρθρα αναπαράγουν το αναχρονιστικό στερεότυπο ότι η εξωτερική εμφάνιση μιας γυναίκας αποτελεί το πρωτεύον στοιχείο της δημόσιας παρουσίας της. Χαρακτηρισμοί όπως «η Barbie της πολιτικής» ή «μοντέλο» εγκλωβίζουν τις υποψηφίους σε μια εικόνα «ρηχής ομορφιάς», υπονοώντας ότι η εμφάνισή τους βρίσκεται σε αντίφαση με την πολιτική τους ιδιότητα, ότι οι γυναίκες που φροντίζουν την εμφάνισή τους δεν ανήκουν στον χώρο της λήψης αποφάσεων. Τέτοιοι χαρακτηρισμοί συμβάλλουν στην υποβάθμιση της νοημοσύνης και της επαγγελματικής επάρκειας των γυναικών. Ρωτάμε: θα δημοσιευόταν ποτέ αντίστοιχο άρθρο για άνδρα υποψήφιο «Ο Ken της πολιτικής», εστιάζοντας αποκλειστικά στην εμφάνισή του;

Τα άρθρα αυτά δεν προσφέρουν ενημέρωση. Αναπαράγουν έμφυλα στερεότυπα που προσβάλλουν όχι μόνο τις συγκεκριμένες υποψήφιες, αλλά όλες τις γυναίκες που διεκδικούν θέση στην πολιτική ζωή. Η δημοσιογραφία οφείλει να αμφισβητεί τα στερεότυπα, όχι να τα αναπαράγει.

2. Έμμεση διάκριση και υποτίμηση

Ακόμη και όταν τα δημοσιεύματα παραθέτουν τα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προσόντα των υποψηφίων, το πράττουν με τρόπο που τα υποβαθμίζει. Φράσεις του τύπου «Πέρα από την εμφάνιση…» λειτουργούν ως παραχωρητικοί προσδιορισμοί, καθιστώντας τις σπουδές και το επαγγελματικό έργο δευτερεύοντα σε σχέση με την εικόνα. Επιλέγεται να δοθεί βήμα σε σεξιστικά σχόλια που προέρχονται από ιδιωτικές ομάδες επικοινωνίας και να κανονικοποιηθούν, αντί να απορριφθούν. Επιπρόσθετα, γίνονται αναφορές στις οικογενειακές καταβολές των γυναικών υποψήφιων ακυρώνοντας την αυτονομία τους. Με αυτόν τον τρόπο, τα ΜΜΕ αμφισβητούν την επαγγελματική και πολιτική οντότητα των υποψηφίων βουλευτριών.

3. Υπονόμευση της δημοκρατικής συμμετοχής

Η δημοσιογραφία οφείλει να προάγει τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις δημοκρατικές αρχές, υποχρέωση που απορρέει από τη Γενική Διάταξη 21 του Κώδικα Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας. Η αντικειμενοποίηση των γυναικών υποψηφίων λειτουργεί αποτρεπτικά για τη συμμετοχή τους στα κοινά. Όταν τα ΜΜΕ αντιμετωπίζουν μια υποψήφια ως «μοντέλο», στέλνουν το μήνυμα ότι οι γυναίκες κρίνονται με διαφορετικά, επιφανειακά κριτήρια σε σχέση με τους άνδρες συναδέλφους τους. Αυτό συνιστά έμμεση έμφυλη διάκριση που πλήττει την ίδια την ποιότητα της δημοκρατίας.

Η Κύπρος είναι τελευταία στον Δείκτη Ισότητας των Φύλων στην Ευρώπη, αυτή τη δημοσιογραφία δεν τη θέλουμε

Σε μια περίοδο που η Κύπρος κατατάσσεται στην τελευταία θέση του Δείκτη Ισότητας των Φύλων του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων (EIGE), με ιδιαίτερα χαμηλή βαθμολογία στον τομέα της πολιτικής εκπροσώπησης και της συμμετοχής στα κέντρα λήψης αποφάσεων, δημοσιεύματα αυτού του τύπου ενισχύουν μια ήδη ζοφερή πραγματικότητα.

Η εικόνα που παρουσιάζεται ως «ξένη» προς την πολιτική σκηνή αποτελεί μια ακόμη μορφή ελέγχου του γυναικείου σώματος στον δημόσιο χώρο. Δεν πρόκειται για «ανάλαφρο lifestyle». Πρόκειται για κατάφωρο και πρόδηλο δημοσιογραφικό σεξισμό που παραβιάζει το δικαίωμα κάθε γυναίκας να αντιμετωπίζεται με σεβασμό στην επαγγελματική και πολιτική της ιδιότητα.

Καλούμε σε δράση

Ως Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου, καλούμε:

Την Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας να εξετάσει τα καταγγελλόμενα δημοσιεύματα και να εκδώσει καταδικαστική απόφαση για παραβίαση του Άρθρου 13 και των αρχών περί σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Τα κυπριακά ΜΜΕ να αναλάβουν την ηθική και κοινωνική ευθύνη που τους αναλογεί. Να εκπαιδεύσουν το προσωπικό τους, να θεσπίσουν εσωτερικούς κώδικες δεοντολογίας και μεθόδους αυτό-ελέγχου του περιεχομένου τους, ώστε να σταματήσουν να αναπαράγουν σεξιστικά πρότυπα.

Τους/τις δημοσιογράφους να θυμούνται ότι η δημοσιογραφία δεν είναι ουδέτερη, κάθε επιλογή αφηγήματος έχει πολιτικές συνέπειες. Η επιλογή να περιγράψεις μια γυναίκα υποψήφια ως «μοντέλο» αντί να ασχοληθείς με τις θέσεις της είναι μια πολύ συγκεκριμένη πολιτική επιλογή που αντιβαίνει τους κανόνες της δημοσιογραφικής δεοντολογίας.

Το κράτος να αναλάβει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ισότητα και τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης: να θεσμοθετήσει υποχρεωτική εκπαίδευση έμφυλης ευαισθητοποίησης για τους/τις δημοσιογράφους, να ενισχύσει τη χρηματοδότηση και τον ρόλο των ρυθμιστικών αρχών και να ενισχύσει τον έμφυλο γραμματισμό απέναντι στα ΜΜΕ στο εκπαιδευτικό σύστημα.

Το κοινό να προβαίνει σε άμεση καταγγελία σεξιστικού περιεχομένου στα ΜΕ στην Επιτροπή Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, συμπληρώνοντας το έντυπο παραπόνων που βρίσκεται στην ιστοσελίδα της Επιτροπής.

Η δημοκρατία δεν μετριέται μόνο στις κάλπες, μετριέται και στο αν κάθε γυναίκα που θέτει υποψηφιότητα αντιμετωπίζεται ως πολιτικό πρόσωπο και όχι ως εικόνα προς κατανάλωση.